Hạch toán các trường hợp mua nguyên vật liệu

Hạch toán các trường hợp mua nguyên vật liệu

570

Nguyên vật liệu là một trong những yếu tố đầu vào không thể thiếu đối với quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Và để có được các nguyên vật liệu cần thiết thì doanh nghiệp phải tiến hành công tác thu mua. Cùng bài viết dưới đây đi tìm hiểu về cách hạch toán trong các trường hợp mua nguyên vật liệu của doanh nghiệp.

  1. Nguyên vật liệu là gì?

Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp là các đối tượng lao động mà doanh nghiệp đi mua ngoài hoặc tự chế biến để phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp thì gồm nhiều loại khác nhau và thường được phân loại như sau:

- Nguyên vật liệu chính: Là những nguyên vật liệu tham gia vào quá trình sản xuất và là yếu tố chính cấu thành nên sản phẩm.

- Vật liệu phụ: Là những loại vật liệu mà tham gia vào quá trình sản xuất chỉ đóng vai trò phụ, kết hợp với vật liệu chính để góp phần làm thay đổi màu sắc, mùi vị, hình dáng bề ngoài hoặc giúp tăng thêm chất lượng của sản phẩm. Hoặc vật liệu phụ cũng đóng vai trò là chất xúc tác để quá trình sản xuất được diễn ra bình thường.

- Nhiên liệu: Là yếu tố giúp cung cấp nhiệt lượng cho quá trình sản xuất, kinh doanh tạo điều kiện để quá trình chế tạo sản phẩm được diễn ra bình thường.

- Vật tư thay thế: Là những yếu tố được sử dụng để thay thế, sửa chữa máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, công cụ, dụng cụ sản xuất, ...

- Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: Là những loại vật liệu và thiết bị được sử dụng trong công tác xây dựng cơ bản.

Xem thêm: Những kiến thức cơ bản về phương pháp tính giá thành hệ số.

  1. Hạch toán các trường hợp mua nguyên vật liệu:

Chỉ với hoạt động mua nguyên vật liệu thì sẽ có rất nhiều trường hợp phát sinh. Và với mỗi trường hợp cụ thể thì cách hạch toán cũng là khác nhau. Bài viết sẽ trình bày chi tiết về cách hạch toán trong các trường hợp mua nguyên liệu cụ thể.

  • Khi mua nguyên vật liệu trong nước và cho nhập kho ngay thì kế toán hạch toán:

Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu (Theo giá mua chưa có thuế GTGT)

Nợ TK 1331 (Nếu thuế GTGT được khấu trừ)

Có TK 111, 112, 331, ... (Theo tổng giá thanh toán)

-     Trường hợp mua nguyên vật liệu nhập khẩu thì hạch toán như sau:

+ Khi nhập khẩu nguyên vật liệu, ghi:

Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 331 - Phải trả cho người bán

Có TK 33312 (Nếu thuế GTGT đầu vào của hàng nhập khẩu không được khấu trừ)

Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có)

Có TK 3333 - Thuế nhập khẩu

Có TK 33381 - Thuế bảo vệ môi trường (nếu có)

+ Còn nếu thuế GTGT đầu vào của hàng nhập khẩu được khấu trừ thì ghi:

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ

Có TK 33312 - Thuế GTGT phải nộp

+ Khi mua nguyên vật liệu thì thường sẽ phát sinh thêm các chi phí về thu mua, bốc xếp, vận chuyển nguyên vật liệu từ nơi mua về kho doanh nghiệp, thì các chi phí này sẽ được hạch toán như sau:

Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

Nợ TK 1331 – Nếu thuế GTGT được khấu trừ

Có TK 111, 112, 331, …

  • Trường hợp mà mua nguyên vật liệu về còn phải thuê ngoài gia công, chế biến thì ghi:

+ Khi xuất nguyên vật liệu đưa đi gia công, chế biến, ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Có TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

+ Hạch toán chi phí thuê ngoài gia công, chế biến ghi:

Nợ TK 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Nợ TK 1331 – Nếu thuế GTGT được khấu trừ

Có TK 111, 112, 131, ...

+ Nhập lại kho nguyên vật liệu thuê ngoài gia công, chế biến ghi:

Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 154 - Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

  • Khi mua nguyên vật liệu mà có phát sinh việc phải trả lại hàng cho người bán hay được chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán hoặc được giảm giá thì kế toán hạch toán như sau:

+ Trường hợp trả lại nguyên vật liệu cho người bán, ghi:

Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán

Có TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 1331 (Nếu thuế GTGT được khấu trừ)

+ Trường hợp được hưởng chiết khấu thương mại hoặc giảm giá sau khi đã mua nguyên vật liệu thì hạch toán:

Nợ TK 111, 112, 331, ...

Có TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu (Nếu NVL còn tồn kho)

Có TK 621, 623, 627, 154 (Nếu NVL đã xuất dùng cho sản xuất)

Có TK 241 (Nếu NVL đã xuất dùng cho hoạt động xây dựng cơ bản)

Có TK 632 (Nếu sản phẩm do NVL đó cấu thành đã được xác định là tiêu thụ trong kỳ)

Có TK 641, 642 (Nếu NVL dùng cho hoạt động bán hàng, quản lý)

Có TK 1331 (Nếu thuế GTGT được khấu trừ)

+ Trường hợp được hưởng chiết khấu thanh toán thì kế toán ghi:

Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán

Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (khoản chiết khấu thanh toán)

  • Trường hợp mua nguyên vật liệu nhưng hóa đơn về trước, nguyên vật liệu về sau thì trước hết kế toán lưu hóa đơn vào một tập hồ sơ riêng “Hàng mua đang đi đường” và căn cứ vào tình hình để hạch toán, cụ thể như sau:

+ Nếu trong tháng nguyên vật liệu về thì kế toán hạch toán như khi mua hàng nhập kho bình thường.

+ Nếu đến cuối tháng nguyên vật liệu vẫn chưa về thì kế toán hạch toán giá trị của nguyên vật liệu theo giá tạm tính:

Nợ TK 151 - Hàng mua đang đi đường

Nợ TK 1331 – Nếu thuế GTGT được khấu trừ

Có TK 111, 112, 331, ...

+ Nếu sang tháng khác nguyên vật liệu mới về thì kế toán ghi:

Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

Có TK 151 - Hàng mua đang đi đường

Xem thêm: Những phần mềm kế toán tốt nhất hiện nay.